Kapat

Not a member yet? Register now and get started.

lock and key

Sign in to your account.

Account Login

Forgot your password?

Kalça Protez Cinsleri

Kalça Protez Cinsleri
 

Operasyonda eklemin aşınmış kıkırdak yüzeyleri özel aletlerle çıkarılarak, her iki yüzey plastik, seramik veya metal parçalarla değiştirilir. Konulan parçaları yerinde tutmak üzere iki yol mevcuttur.

Bunlardan birincisi;
protezin kemiğe kemik çimentosu ile tespitidir ve çimentolu kalça protezi olarak adlandırılır. Diğer yöntem ise özel olarak üretilen ve kemiğin gelişimine uygun olarak kemikle bütünleşen ileri teknoloji ürünü çimentosuz protezlerin uygulanmasıdır. Bazı çimentosuz protezlerin yüzeylerinde yeni kemik oluşumunu sağlayabilecek biolojik olarak aktif olan maddeler de bulunmaktadır. Bazense hibrid uygulama dediğimiz bir tarafın çimentolu diğer tarafın ise çimentosuz olarak kemiğe tutturulmasıdır.

Çimentosuz protezler ;

çimentosuz kalça protezi

Günümüzde kalça protezlerinin büyük çoğunluğu çimentosuz olarak yapılmaktadır. Çimentosuz protezlerin üzerinde kemiğin içine doğru büyümesini sağlayan pütürlü bir yüzey vardır. Bu protezler leğen kemiğindeki yuvaya ve uyluk kemiği içerisine sıkıştırılarak çakılır. Sıkıştırılarak çakılmış protezlerin üzerindeki pütürler içine doğru büyüyen kemik, protez ile kemiğin birbirine kaynaşmasını sağlayarak protezin adeta vücudun bir parçası gibi fonksiyon görmesine imkan verir.

Bu pütürlü yapıların protez metaliyle aynı cinste olanları olduğu gibi, “mercan” yapısına sahip “hidroksi apatit” denilen bazı biyolojik kaplamalar kemik-protez kaynaşmasını hızlandırmakta ve kuvvetlendirmektedir. Protezlerin hareket eden baş-yuva aksamlarının hangi maddeden yapıldığı da çok önemli bir faktördür. Döküm teknolojisi de en önemli noktalardandır. Dışarıdan tamamen pürüzsüz görülen metal yüzeylere mikroskopla bakıldığında döküme bağlı küçük delik-çukurlar (carbage) görülür. Bu delik ve çukurlar sürtünme sırasında karşıdaki plastik malzemeyi çizer ve aşındırır, buda protezin ömrünü kısaltır. Ultra modern döküm teknolojileri ile bu delik ve çukurlar 50 kata yakın azaltılabilmektedir. Fakat bu teknoloji çok pahalıdır ve çok az firma bu teknolojiyle protez üretebilmektedir.

Günümüzde üç tip protez kombinasyonu kullanılmaktadır:

Metal baş-plastik yuva; En eski kullanılan, en ucuz protez tipidir. Günümüzde polietilen denen plastik yuva teknolojisi çok gelişmiş ve seramik yuvalara benzer dayanıklılığa ulaşmıştır. Ancak bu yeni teknoloji ürünü dayanıklı plastikler oldukça pahalıdır ve çok az sayıda firma tarafından üretilebilmektedir. Yine son zamanlarda yüksek kaliteli plastik yuvalarda “oxinium” denilen özel kaplamalı başlar kullanılarak seramik baş ve seramik yuvaya eşdeğer dayanıklılık elde edilmiştir.

Seramik baş- seramik yuva; Son zamanlarda kullanılmaya başlayan ve sürtünmeye karşı çok dayanıklı bir sistemdir. Genç, aşırı kilosu olmayan, çok fazla atlayıp zıplamayan kadınlarda tercih edilir.

Metal baş-metal yuva; Sürtün

me ve darbeye en dayanıklı protez tipidir. İleri aktivitesi olanlar, yüksek kilodakiler ve genç erkeklerde tercih edilirler. Sürtünmeyle ortaya çıkan mikroskopik ölçüdeki metalik maddelerin (kobalt-krom ve molibdenyum) kana karışmasına bağlı, kanda bir miktar yükselmesi söz konusu olabilmektedir. Bugüne kadar bu yükselmenin hiçbir yan etkisine rastlanmamış olsa da doğum yapma olasılığı olan kadınlarda bebeğe geçme riski nedeniyle tercih edilmemelidir.

Ancak metalin kemiğe kaynaması için sağlıklı bir kemik yapısına da gerek vardır. 75 yaş altı ciddi bir sağlık sorunu olmayan hastalar bu grupta değerlendirilir. Genel sağlığı bozuk veya 80 yaş üzeri hastalarda kemik kalitesinin azalmasına bağlı, protezin uyluk kemiği içine giren parçasında zaman zaman mikro bir hareket kalır ki; bu diz bölgesine vuran ağrılara neden olabilir. Bu nedenle bu hasta grubunda kalça komponenti çimentosuz, femoral komponenti çimentolu hibrid ( melez ) protezler sıklıkla kullanılır. 80 yaş üzeri, kemik erimesi fazla olan hastalarda ise tamamen çimentolu protezler kullanılmaktadır. Burada bahsedilen yaş sınırları mutlak değildir ve hastadan hastaya değişiklik gösterebilir.

Çimentolu protezler:

Çimentolu protezler hasta filmi

Protezin kemiğe “kemik çimentosu” denilen, -kimyasal olarak polimetil metakrilat yapısındaki- bir yapıştırıcı ile tutturularak yapılan protezlere çimentolu protezler denir. Protez teknolojisi olarak çok daha basit ve ucuzdur. Çimentolu protezlerin de uyumu mükemmel olup 25 yıla kadar dayanabilmektedir. Çimentolu protezlerde uzun ömrün sırrı günümüzde 3.kuşak çimentolama denilen bir teknikten geçer. 3. Kuşak çimentolama çimentolanan bölgenin basınçlı su ile yıkanması, tamamen kuru bir çimentolama alanı yaratılması ve çimentolamanın yüksek basınçlı yüksek akışkan çimento ile yapılmasıdır. Çimentonun avantajı gerek kemikle protezi birbirine bağlayan bir yapı olması gerekse katı bir maddenin ortama kattığı biomekanik güçtür. Bugün için kullanılan materyallerde kırılma olayı son derece azdır.

Yüzey kaplama ( resurfacing) protezler:

Son yıllarda geliştirilen bu yeni yöntem genç-aktif hastaların kalça sorunlarında çok önemli bir

Yüzey kaplama ( resurfacing) protezler

yaklaşım sağlamıştır. Klasik protez uygulamalarında uyluk kemiğinin baş kısmı kesilmekte ve protez uyluk kemiğinin içine çakılmaktadır. Yüzey kaplama protezlerde ise baş kesilmeden biçimlendirilmekte ve protezin alt kısmı başa kemik çimentosu ile yapıştırılmaktadır.

Yuva kısmı da klasik protezlerden farklı olarak tek parçadır ve her iki yüzey de metaldir. Klasik protezlerde yine baş çapları 28-32-36 mm dir. Yüzey kaplama protezler ise 44mm den başlar ve giderek büyür. Bu büyük yapısal farklar bazı çok büyük avantajlar sağlar;

  • Protezin çıkma riski çok düşüktür.
  • Kalça hareket genişliği normal kalçadan farklı değildir.
  • Geniş yüzey nedeniyle ağırlık geniş yüzeye yayıldığından yüzey aşınması çok daha azdır.
  • En önemli avantajı alt kısmının değiştirilmesi 40 dakikalık basit bir operasyonla gerçekleştirilebilir. Bu operasyon klasik protez operasyonunun sadece alt kısmının yapılması kadardır.

Fakat dezavantajları da vardır;

  • Klasik protezlerin 25-30 yıllık dayanma sürelerine karşın yüzey kaplama protezlerin alt kısmı 15 yıl civarında dayanır, üst kısmın ömrü ise klasik protezlerden çok daha uzundur.
  • Kemik erimesi olan vakalarda normalde de var olan kalça kırığı riski daha da artar.
  • Uyluk kemiği başındaki ileri derecedeki deformitelerde, aşırı kalça eklemi kısıtlılıklarında yapılamaz.
  • Operasyon tekniği klasik proteze göre çok daha zordur ve sadece bu konuda deneyimli cerrahlar tarafından yapılabilmektedir.
  • Bu nedenlerle 50 yaş altı erkek ve menapoza girmemiş kadınlarda tercih edilir.
  • Protezin baş kısmının değiştirilmesi çok basit bir işlem olduğundan, bir büyük protez ameliyatından sonra daha basit bir işlemle 40-45 yıllık (15 yıl yüzey kaplama+25-30 yıl standart protez ömrü) sorunsuz bir yaşam sağlanır. Bu operasyonu geçiren hastalar her türlü sporu yapabilirler.